Podsumowanie Kongresu “Kultura dla Partnerstwa Wschodniego”

Dobitnym przywołaniem europejskiej idei solidarności, ponad podziałami politycznymi i granicą Schengen zakończył się w Lublinie Kongres „Kultura dla Partnerstwa Wschodniego”. Na dwa miesiące przed politycznym szczytem Partnerstwa Wschodniego, w atmosferze oczekiwania i niepewności co do losów tego unijnego programu sąsiedztwa, kongres europejskich twórców kultury przedstawia własną pozytywną propozycję, opartą na rzeczywistej współpracy prowadzonej od wielu lat.

W dniach 4-6 października 2013, podczas Kongresu „Kultura dla Partnerstwa Wschodniego” Lublin gościł ponad 300 artystów, menadżerów i animatorów kultury, przedstawicieli ministerstw, samorządów, organizacji pozarządowych, środowisk akademickich i mediów 20 krajów Europejskich i Afryki Północnej. Uczestnicy Kongresu postanowili zabrać głos w toczącej się obecnie debacie na temat nowej narracji dla Europy. Trzy dni obrad wokół tematów: Kultura społecznie zaangażowana; Kultura i nowe technologie; Kultura dla rozwoju; Nowe kompetencje dla kultury; Kultura i tożsamość – wypełnione były przede wszystkim pracą nad konkretnymi inicjatywami. Jej efektem jest powołanie wspólnej platformy twórców kultury z krajów Partnerstwa Wschodniego (NATAŠA).

JAKA EUROPA?
Współpracę kulturalną we wspólnej przestrzeni, obejmującej zarówno kraje Unii Europejskiej, jak i obszar Europy Wschodniej leżący poza granicą Schengen, urzeczywistnić można tylko poprzez wspieranie międzynarodowej, solidarnej społeczności ludzi kultury. Kongres jako agora spotkania i dialogu daje szansę nowym ideom i praktykom, buduje platformę współdziałania dla artystów, animatorów kultury, samorządowców, przedsiębiorców i polityków – tych wszystkich, dla których nie jest obojętnym pytanie: Jaka Europa?

NATAŠA
Platforma Społeczeństwa Obywatelskiego Partnerstwa Wschodniego dla Kultury 

Nie istnieje jak dotąd reprezentatywna organizacja, w sposób oddolny reprezentująca twórców kultury z krajów Europy Wschodniej, która nada treść kulturowemu wymiarowi Partnerstwa Wschodniego. Stąd idea powołania platformy NATAŠA, nieformalnej inicjatywy skupiającej osoby działające w obszarze kultury. Jej celem będzie wspieranie współpracy ponad granicą Schengen oraz inspirowanie tworzenia autonomicznych przestrzeni dla kultury. NATAŠA jest inicjatywą otwartą, opierająca swoje działanie na dotychczasowej aktywności międzynarodowej społeczności operatorów kultury z krajów Partnerstwa Wschodniego i Unii Europejskiej, tworzących projekty transgraniczne – epccongress.eu

KULTURA DLA…
Wielokrotnie podczas kongresowych spotkań i debat powracały pytania o rolę kultury w dzisiejszym świecie, podlegającym procesom globalizacji, a równocześnie pełnym nieprzetłumaczalnych lokalności. Pomimo całej różnorodności tematyki Kongresu, punktem wspólnym okazała się kwestia kultury jako „miękkiej siły”, często niewidocznej i niedocenianej, o wielkim potencjale społecznym, pomocnej w sytuacjach zagrożenia i w problemach komunikacyjnych. Kultura potrafi łączyć nie tylko odległe geograficznie i mentalnie regiony, ale i ideologie, także te przeciwstawne, grożące konfliktem. Działania kulturowe sprawdzają się w pracy w miejscach trudnych, ze społecznościami wypchniętymi na margines. Kultura przydatna jest w negocjacjach na temat kształtu przestrzeni publicznej, w każdym z europejskich krajów zagrożonej zawłaszczeniem przez interesy polityczne i finansowe. Wrażliwość ludzi kultury i ich umiejętność korzystania z nowych mediów może przydać się społeczeństwu w zrozumieniu współczesnego świata, opartego na technologii.

Kongres „Kultura dla Partnerstwa Wschodniego” został przygotowany przez Fundację Trans Kultura, Warsztaty Kultury w Lublinie i Miasto Lublin, przy wsparciu Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP i Narodowego Centrum Kultury. Kongresowi towarzyszył Festiwal Integracje – Mediacje, prezentujący w lubelskich instytucjach kultury i w przestrzeni miasta prace 250 artystów w ponad 40 transgranicznych projektach połączonych wspólną tematyką kultury jako języka komunikacji ponad granicami. Gospodarzem wydarzeń Kongresu było Centrum Kultury w Lublinie.

Kongres „Kultura dla Partnerstwa Wschodniego” współtworzyli także:

Ridha Abbassi (Urząd Miasta Kasserine, Tunezja) / Asmer Abdullayeva (Centrum Sztuki Tradycyjnej „Icherisheher”, Azerbejdżan) / Vahram Aghasyan (Centrum Kultury Suburb, Armenia) / Robert Alagjozovski (Międzynarodowa Sieć Menadżerów Kultury „Oracle”, Macedonia) / Maria Artemiuk (Fundacja Trans Kultura, Polska ) / Mariana Assenova (Fundacja Nova Kultura, Bułgaria) / Edgar Bąk (edgarbak.info, Polska) / Lukas Berberich (Centrum Tabačka, Słowacja) / Natasa Bodrozic (Slobodne Veze, Chorwacja) / Cornelia Bruell (Austria) / Piotr Celiński (UMCS Lublin, Polska) / Anna Chistoserdova (Galeria Y, Białoruś) / Emanuelle Costet (Association – Gallery 379, Francja) / Krzysztof Czyżewski (Fundacja Pogranicze, Polska) / Vuk Ćosić (Ljubljana Digital Medialab, Słowenia) / Anna Danilewicz (Muzeum Wojska w Białymstoku, Polska) / Małgorzata Dawidek Gryglicka (The Polish University Abroad, Wielka Brytania / Polska) / Jean Pierre Deru (Stowarzyszenie Marcela Hictera, Belgia) / Sanjin Dragojevic (Uniwersytet w Zagrzebiu, Chorwacja) / Paweł Frelik (UMCS, Polska) / Michał Fronk (e_kolektyw, Polska) / Anna Ghazaryan (Ministerstwo Kultury, Armenia) / Danuta Glondys (Stowarzyszenie Willa Decjusza, Polska) / Luciano Gloor (Program Kultura dla Partnerstwa Wschodniego, Szwajcaria/Włochy) / Karol Grzywaczewski (grafikadtp.com, Polska) / Witek Hebanowski (Fundacja Inna Przestrzeń, Polska) / Ludwik Henne (menadżer kultury, Niemcy) / Júlia Hentz (The Budapest Observatory, Węgry) / William Hollister (S-Hacek, Czechy / USA) / Markiyan Ivashchyshyn (Stowarzyszenie Artystyczne Dzyga, Ukraina) / Łukasz Jasina (Kultura Liberalna, Polska) / Paweł Jaworski (Fundacja Napraw Sobie Miasto, Polska) / Peter Johnsson (Baltic Worlds, Szwecja) / Leonid Kalitenia (International Consortium Eurobelarus, Białoruś) / Otar Karalashvili (Book Art Center Tbilisi, Gruzja) / Magdalena Kawa (animatorka, Polska) / Alicja Kawka (Kawiarnia „Kawka”, Polska) / Eva Khachatryan (Centrum Kultury Suburb, Armenia) / Andrei Khadanovich (poeta, Białoruś) / Ghita Khaldi (Stowarzyszenie Afrykayana, Maroko) / Levan Khetaguri (Państwowy Uniwersytet Ilia, Gruzja) / Levan Khujadze (Micro-phoni, Gruzja) / Lance Kirby (Projekt Phakama, Wielka Brytania) / Valiancina Kisialiova (Galeria Y, Białoruś) / Grzegorz Kondrasiuk (kulturaenter.pl; UMCS, Polska) / Rafał Koziński (Fundacja Trans Kultura, Polska) / Piotr Krajewski (WRO Art Center, Polska) / Sophia Lapiashvili (GeoAir, Gruzja) / Paweł Laufer (Fundacja Open Culture, Polska) / Iryna Magdysh (Wydział Kultury Miasta Lwów, Ukraina) / Emil Majuk (Stowarzyszenie Panorama Kultur, Polska) / Hussein Masmaliyev (Xurcun-ART, Azerbejdżan) / Nebojša Milikić (Kulturni Centar REX, Serbia) / Ashot Mirzoyan (City Research Center, Armenia) / Kazimierz Monkiewicz (Narodowe Centrum Kultury, Polska) / Leszek Napiontek (Biuro Kultury Miasta Stołecznego Warszawy, Polska) / Guram Odisharia (Ministerstwo Kultury Gruzja) / Marcus Oertel (Kultur Activ, Niemcy) / Jacek Olbrycht (Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Polska) / Iuliia Ovcharenko (Tvorche Misto, Ukraina) / Maciej Ożóg (Instytut Kultury Współczesnej Uniwersytet Łódzki, Polska) / Paulina Paga (Stowarzyszenie Praktyków Kultury, Polska) / Paweł Passini (neTTheatre, Stowarzyszenie Artystów „Bliski Wschód”, Polska) / Szymon Pietrasiewicz (Pracownia Sztuki Zaangażowanej Społecznie Rewiry, Polska) / Tomasz Pietrasiewicz (Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”, Polska) / Ziga Pilih (Tovarna Rog, Słowenia) / Ana-Maria Plamadeala (Centrum Studiów Artystycznych przy Mołdawskiej Akademii Nauk, Mołdawia) / Darius Polok (MitOst, Niemcy) / Anton Polskyi (Partizaning, Rosja) / Olena Pravylo (Kontora Pravylo, Ukraina) / Vahida Ramujkić (Disputed Histories, Serbia/Hiszpania) / Adam Reichardt (New Eastern Europe, Polska) / Oliver Reisner (Delegacja Unii Europejskiej w Gruzji) / Mykola Riabczuk (Ukraińskie Centrum Badań Kulturowych, Ukraina) / Mykola Ridnyi (SOSka, Ukraina) / Alicja Rogalska (alicjarogalska.co.uk, Polska) / Joanna Roszak (Polska Akademia Nauk, Polska) / Anna Rozhentsova (DK La Mora, Białoruś) / Ihor Savchak (Centre for Cultural Management, Ukraina) / Tamta-Tamara Shavgulidze (Narodowa Akademia Sztuki, Gruzja) / Bohdan Shumylovych (Centrum Historii Miejskiej Europy Środkowo Wschodniej, Ukraina) / Marta Sienkiewicz (Kawiarnia „Kawka”, Polska) / Volodymyr Sklokin (historians.in.ua, Ukraina) / Melinda Sipos (REPLYtoALL, Węgry) / Marcin Skrzypek (Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”, Polska) / Zbigniew Sobczuk (Lubelskie Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych, Polska) / Aneta Spaseka (Prva Arhi-Brigada, Macedonia) / Oleksandr Suprunets (Garage Gang, Ukraina) / Anna Szyńkarczuk (City Research Center, Polska) / Arman Tedevosyan (5th Floor Artistic Group, Francja) / Ines Tercio (Projekt Phakama, Portugalia/Wielka Brytania) / Wato Tsereteli (Centrum Sztuki Współczesnej w Tbilisi, Gruzja) / Larisa Turea (krytyk teatralny, Mołdawia) / Vladimir Us (Stowarzyszenie Oberliht, Mołdawia) / Joao Ventura (Teatr Miejski z Portimao, Portugalia) / Agata Will (Warsztaty Kultury, Polska) / Michał Wolny (Przestrzeń Inicjatyw Twórczych „Tektura”, Polska) / Ihar Yukhnevich (yukhnevich.com, Białoruś) / Joanna Zętar ((Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”, Polska) / Miłosz Zieliński (Centrum Kultury w Lublinie, Polska) / Aleksandra Zińczuk (edukatorka, animatorka, Polska) / Anna Zvyagintseva (Hudrada, Ukraina) / Jacek Żakowski (Tygodnik „Polityka”, Polska) / Krzysztof Żuk (Prezydent Miasta Lublin, Polska) – oraz wszyscy uczestnicy.

Serdecznie dziękujemy!